Bu gün Ankara Adliyesi, 12. Ağır Ceza Mahkemesinde başlayan dava nedeniyle bir şenlik alanıydı. 32 yıl önce bir askeri darbe ile sesi kısılanlar bugün sesleri kısılıncaya kadar tüm sözleri dile getirdi. Tüm sesler duyuldu bu gün. Darbenin sağı-solu yok. Darbe karşıtlığının da… Ve darbenin yargılanması başladığında uzun yıllardır bu anı bekleyenlerin coşkun kararlılığı açığa çıktı. Ankara Adliyesi önünde duyulan farklı sesler, farklı sloganlar değişik kesimlerin, bir hedefe yönelen kitlelerin ortak tavrını yansıtıyordu.

12 Eylül dava iddianamesi basına yansıdığı andan itibaren ve mahkeme tarafından davanın kabulü gerçekleştikten sonra bile hala darbecilerin yargılanmasını engellemek için ipe un serenler var. Hiçbir tutarlı neden ileri süremeyenlerin sığınağı darbecilerin yaşı oluyor. 32 yıl önce gençler için “asmayıp da besleyecek miydik” diyenlere karşı çıkmayanların bu gün darbecilerin ileri yaşını öne sürmesi, asla insani bakış olarak görülemez. İnsanlık zulme karşı çıkmakla gösterilir. Zalimlerin hukuk önüne çıkarılması insanlığa aykırı değil tam tersine insaniyetin gereğidir. Darbecilerin yargılanması, iki ihtiyarın hakim karşısına çıkarılması olarak tarif edilemez. Azımsanamaz. Küçümsenemez. Bireylerin, iki darbeci paşanın çok ötesinde bir yargılama gerçekleşecektir bugün ve davanın ileri aşamalarında.

Sadece Tahsin Şahinkaya ve Kenan Evren değil darbe hukukunun oluşturduğu “zihin evreni” yargılanıyor.

Bu yargılama gereklidir. Bu dava, geniş açıdan bakılarak değerlendirilmeyi hak eden önemli bir aşamasıdır, demokrasimizin.

Kendisini “kurucu iktidar” olarak isimlendirme cüretini göstermiş olması bile;

Kendisini, yargılanamaz kılması bile;

Kendisini hukukun üstünde görmesi bile yeterlidir, bu yargılamanın gerekliliğini açıklamaya.

Mahkemeye gönderilen savunma metninde yer alan yukarıdaki ifadeler, bir savunma olmaktan çok halkı hiçe saymaktır.

Mahkemeye sunulan savunma metni bir savunma olmaktan çok suçu itiraf niteliğindedir.

Bir darbe yönetiminin kendisini geçerli kılmak için mevcut hukuk düzenini askıya alarak kendi hukuk düzenini kurmuş olmasının tek bir adı vardır: Orman Kanunu. Halkın ödediği vergilerle silahlananların bu silahı halka karşı kullanması; yetkisini anayasadan alan atanmış askerin, yetkisini aşmasıdır. Bürokratların, meşru demokratik nizamı yok etmesi, siyasal alana gayr-ı meşru müdahalesi, hukuk dışı çarpık bir zihniyetin ürünüdür. Darbeci “zihin evreni” yargılandıktan sonra hukukun üstünlüğü ilkesi zihinlerimize yerleşecektir.

UMARIM 28 ŞUBAT SON DARBEDİR

Gazeteci-Yazar Mehmet Altan ise konuşmasında 28 Şubat’ın yargıya taşınmaya başladığını, belgelerin ise bir başka darbe dönemi ürünü olan YÖK’ten çıktığına dikkat çekti. 28 Şubat’ın tanımı yapılırken, kavram kargaşası olduğunu söyleyen Altan, ’son darbe’ isminin en mantıklı seçenek olduğunu kaydederek, “Umarım 28 Şubat son darbe olur” diye konuştu. Dr. Hatice Güler ise başörtülü kadınların 28 Şubat sürecinde çalışma hayatından bile dışlandıklarını anlattı.

26 Şubat Pazar gününü 27 Şubat Pazartesi gününe bağlayan gece Adıyaman il merkezinin Yenimahalle ve Karapınar Mahallerinde bulunan ve Alevi inancına sahip ailelerin ikamet ettiği 45 evin kimliği belirsiz kişiler tarafından işaretlenmesi olayı ile ilgili yerel ve ulusal sivil toplum kuruluşları tarafından hazırlanan Adıyaman Araştırma Raporudur.

OLAY

Adıyaman il merkezinde yoğunlukla Alevi mezhebi inancına sahip ailelerin ikamet ettiği Yenimahalle ve Karapınar Mahallelerinde 26 Şubat Pazar gününü 27 Şubat Pazartesi gününe bağlayan gece Alevi ailelere ait 45 ev dış duvarlara ya da kapıların üzerine kırmızı bir boya ile anlamsız şekiller çizilerek işaretlenmiştir.

AMAÇ

Olay emniyete yansımış olmasına ve yasal takip başlatılmasına rağmen halen yoğun bir tedirginlik yaşayan mahalle halkı, görgü tanıkları ve olayla ilişkilenmiş kişi ve kurumlarla görüşmek, olay yeri ve şehir genelinde yapılacak araştırma ve inceleme sonucu rapor hazırlamak, raporu ilgili resmi ve sivil kurumlarla paylaşarak gerçeğin ortaya çıkarılmasına katkıda bulunmak, medyada ve resmi beyanlarda farklı farklı şekillerde yer alan olay ile ilgili sağlıklı bilgiye ulaşmak, faillerin bulunması ve olayın aydınlatılmasını talep etmek.

HEYET OLUŞUMU

Basında yer alan olayla ilgili haberlerin ardından resmi kurumlardan yapılan açıklamalar işaretleme olayının Alevi ailelere yönelik olmadığı, Sünni ailelerin de evlerinin işaretlendiği, bunların da çocukların işi olabileceği yönünde olmuştur. Olayın üzerinden bir hafta sonra gerçekleşen basın açıklamaları ve sokak gösterilerinden bölgede ciddi bir tedirginlik ve hassasiyet oluştuğu, meselenin “çocuk oyunu” olmadığı kanaati oluşturmuştur. Bütün bu gelişmeler sonrasında gerek duyularak 6 Mart 2012 günü çeşitli sivil toplum kuruluşları ve insan hakları dernekleri temsilcileri bağımsız bir değerlendirici heyetin oluşturulmasına, mahallelerin ve olayla ilgili resmi makamların ziyaretine karar vermiştir.

SİVİL TOPLUM KURULUŞLARINDAN OLUŞAN HEYET

Pek çok sivil toplum kuruluşu ve insan hakları derneklerine çağrı yapılarak oluşacak heyette bulunmaları teklif edilmiştir. Heyet oluşum sürecinde olumlu yanıt verip görüşmeler sırasında hazır bulunan grup şu şekildedir:

İLK-DER temsilcisi Emine Özçelik, Başkent Kadın Platformu temsilcisi Gülhan Demirkol, Yüzleşme Derneği Başkan Yardımcısı Emine Uçak Erdoğan, AKDER Genel Sekreteri Neslihan Akbulut Arikan, İHH Adıyaman Temsilcisi Remzi Akkuş. Adıyaman’dan ekibe katılan isimler, Gökkuşağı Derneği temsilcisi Mirza Gökdemir, Ayşegül Gökdemir ve Sezai Yılmaz, Eğitim-Bir-Sen Kadın Kolları Başkanı Leyla Yıldız, Memursen Başkanı Gaffari İzci.

HEYETİN OLAY YERİNE GİDİŞİ VE YAPTIĞI GÖRÜŞMELER

Heyet İstanbul ve Ankara’dan 12 Mart sabah saatlerinde yola çıkarak 11.00’de Adıyaman’a varmıştır. 13.00’de Yenimahalle Muhtarlığında gerçekleştirilen toplantıda Yenimahaller ve Karapınar Mahallesi muhtarları Barış Büyükşahin ve Hamit Gürsu, Adıyamanlılar Vakfı temsilcisi Zeynel Boz, Alevi kanaat önderlerinden Dede Ali Büyükşahin ile görüşülmüştür. Bu görüşmeler sonrası evlerin işaretlendiği bölgeye gidilerek olaya şahit olan ve işaretlenen evlerde yaşayan kişilerle görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Sonrasında olayla ilgili suç duyurusunda bulunan İHD Adıyaman şube başkanı Av. Osman Süzen İHD’deki ofisinde ziyaret edilmiş, görüşmeye Pir Sultan Abdal Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Celal Demirci de katılmıştır. Yapılan görüşmelerde ses kayıtları ve fotoğraflar alınarak beyanların doğrudan aktarılması öngörülmüştür. Aşağıda görüşmelerde anlatılanlar kişi bilgileri ile yer almaktadır:

1- Karapınar Mahallesi Muhtarı Hamit Gürsu (işaretlemeleri ilk fark edip emniyete bildiren kişi):

Halk tedirgin. Sünniler bizden çok özen gösteriyorlar olayların aydınlanması için. Emniyet (polis ekipleri) şuan 12 gündür mahallede. İşaretleyenleri ihbar edene ödül koyuyorlar. Bu işaretlemeler tesadüfi değil, bilinçli yapılmış. Sünni evlerin de işaretlendiğini kabul etmiyorum. 1 ev var öyle, orada da sağır-dilsiz biri yaşıyor. Onu da bilmemiş, benzetmiş olabilirler. Olayda 45 kişi savcılığa gitti, hepsi alevi. Mahalledeki üç güvenlik kamerasından bir şey çıkaramadılar. Burada geçende kaybolan arı kovanı vardı. İki gün sonra Kahta’da buldular getirdiler. Bu olay niye çözülemiyor? Herkes tedirgin. Bu olay yaşandığı gece ve sonrası elektriğimiz kesiliyor. Elektrik gidince tedirginiz. Elektrik idaresini arıyoruz telefonları hep meşgul çalıyor. Polise haber verdim elektrik kesilince, “biliyoruz, sakin olun, bir şey yok” diyorlar. Maraş’ta da aynı şey olmuş, emniyet “sorun yok” demiş, katliam olmuş. Biz bunu (işaretleme olayını) emniyete götürdük, gizli tuttuk. Ertesi gün kendimizi haberlerde gördük. Kimi diyor “gece uyumayın”, kimi diyor “silah alın.” İfade verenlerin yazılarına bakmışlar emniyette, bu işaretlemeleri kendimiz yapmışız gibi. Polisler gelip (evi işaretlenenlerden) parmak izi almış. Mağdurun parmak izini neden almışlar? Bana da yazı yazdırdılar.

2- Yenimahalle Mahallesi Muhtarı Barış Büyükşahin:

Olayların arkasında karanlık güçler mi var diye düşünüyoruz.

3- Memursen Adıyaman Şubesi Başkanı Gaffari İzci:

Bütün STK’lar bu olaya sahip çıktı. Dedeler de Memursen’e iade-i ziyarette bulundu. Dede (Ali Büyükşahin) ile bizim aile arasında kirvelik var, ben ona kirvem diye hitap ederim. Burada Alevi-Sünni evlilikleri var, kız alıp vermişiz. Çocuklar bu kadar evi işaretlemiş olamaz. Failler bulunmalı yoksa biz (sünniler) kendimizi zan altında düşünüyoruz.  Alevi ve Sünniler hemfikir; Adıyaman’da huzur bozulmak isteniyor. Anarşi döneminde bile Adıyaman karışmadı. Anarşi burada barınamadı. (İmaj mı kurtarılmak isteniyor, yoksa faili meçhullere tepki mi var sorusu üzerine:) hem imaj kaygımız var, hem de faili meçhullere tepki var. Adıyaman bu oyunu bozmak istiyor. Böyle bir imajı korumak istiyoruz.

4- İşaretlenmiş evlerden birinde ikamet eden kadın vatandaş (isim vermedi):

Korkuyoruz. Ben gece uyuyamıyorum. Yoldan araba geçse cama koşuyorum. Çoluk-çocuk tedirginiz. Malatya’dan babam aradı. Çocukları topla gel diyor. Çocuklar okula gitmeye korkuyor. Hepimiz tedirginiz.

5- İşaretlenmiş evlerden birinde ikamet eden başka bir kadın vatandaş (isim vermedi): Kimin yaptığını hiç görmedik. Önceki gün işaret yoktu. Sabah kalktığımızda işareti gördük.

6- Evlerin işaretlendiği mahallede ikamet eden Sünni bir kadın vatandaş (isim vermedi):

Benim evim işaretlenmedi. Bu olayı çözün. Hepimiz tedirginiz. Neden oluyor? Gece ben de uyumuyorum. Camdan bakınıyorum.

7- İHD Adıyaman Şube Başkanı Av. Osman Süzen:

Bu olaydan sonraki süreçler daha tehlikeli olabilir. Bu olaya “çocuk işi” demek provokatörlere cesaret verir. Mağduriyet üzerinden Alevileri kullanabilecek birileri de olabilir. Polis olayı bahane ederek güvenlik nedeniyle oradaki insanları tedirgin ediyor, sürekli kimlik tespiti yapıyor. Evine giderken sürekli kimlik göstermek gerekiyor. Karapınar muhalif bir kesim. Güvenlik (polis) burada yoğun politika uygulamak istiyor diye aklımıza geliyor. Emniyetten açıklama bekliyoruz. Bu olaylar CHP tarafından kullanıldı, basın açıklaması CHP’nin gölgesinde kaldı. Alevi dernekleri durumdan memnun değildi ama kerhen orada bulundu. Bu olayı devlet çözmeli. Geçmişteki alevi katliamları aydınlatılmadığı için ortalama Alevi vatandaşı “bu işi Sünni yaptı” diye düşünür. Biz bu sorunun takipçisiyiz ama bunun siyasi rant yapılmasına da karşıyız. Bazı gençler bir araya gelmiş “yürüyüş yapmak istiyoruz” dediler. Buna engel olduk. ‘Adresi kim olacak bu yürüyüşün? Kime karşı yürüyeceksiniz? Bu yürüyüş Sünnilere karşı anlaşılır’ diyerek engel olduk. Hedefte Sünniler olmamalı.

8- Pir Sultan Abdal Y.K. Üyesi Celal Demirci:

Son yıllarda CHP ve AKP Alevi meselesi üzerinden rol çalmaya çalışıyor. Olayla ilgili bir görgü tanığı var mahallede. Kasten ifade almıyorlar.

9- Dede Ali Büyükşahin: Bu olaya tüm dernek, vakıflar tepki verdi. Demokrasinin gerçekleşeceği aşamaya geldik. Emniyet olay üzerinde duruyor. Bulunması zor olabilir. Biz güvenlik güçlerine güveniyoruz. Umudumuz kötü bir olay olmadan bu işin çözülmesi. İnsanları tahrik etmeden bu konuda duyarlı olmalarını istiyoruz.

ADIYAMAN’DA YAPILAN RESMİ GÖRÜŞMELER

1- Adıyaman Valiliği

Vali Ramazan Sodan Heyeti 12 Mart 2012 günü 16.00’da makamında kabul etmiştir. Vali Sodan’ın olaya ilişkin beyanları:

“Evlerin işaretlenmesi olayı bugün gündem oluşturdu. Bu işaretlemeler provokatif amaçlı olabilir. Adıyaman’ı bu şekilde gündeme getirmeye çalışıyorlar. Burada (Adıyaman’da) kimsenin meseleyle ilgilendiği yok. İş zaten yatışmış durumda. İşaretler yerden 60cm yukarıda, çocuklar kullanılarak yapılmış olabilir. Provokatörler burada deneme yapmış olabilir. Evleri işaretlenenler de çok ketum, bir şey anlatmıyorlar. (İşaretlenen evlerden birinin giriş katında bulunan internet kafenin her gece açık olan güvenlik kamerasının o gece açılmasının unutulmuş olması ve kayıt alınmaması üzerine yaşanan tedirginlik sorusuna verilen cevap:) Araştırmalar devam ediyor. Dışa yansıdığı gibi bir olay yok. İşaretler kırmızı renk pastel boya ile yapılmış ve birbirinden farklı. Tedirginlik yaratacak bir durum yok. Alevi temsilcileri de yapıcı davrandı. Ergenekon zihniyeti güçlü değil artık. Bu olaylar infiale neden olmuyor. Görüştüğümüz kişiler “işaretlemeyi mahalleden birileri de yapmış olabilir” diyorlar. Tedirginlik yok.

(Vali Sodan yukarıdaki sözleri dışında güvenlik soruşturmasından elde edilen herhangi bir somut veri, kanıt ya da bulgudan bahsetmedi.)

2- Adıyaman Belediye Başkanlığı

Belediye başkanının programının değişmesi ile önceden kararlaştırılmış bu görüşme yapılamamıştır.

OLAYA İLİŞKİN İDDİALAR

Olaya ilişkin birkaç iddia ileri sürülmektedir. Bunlar:

· İçişleri Bakanı İdris Naim Şahin’in 1 Mart 2012 günü basına yaptığı açıklama,

“Adıyaman‘da Alevilerin yaşadığı mahallede bazı evlerin duvarları işaretlenmiş bilgisi geldi. İlk bulgulara göre bu olayın 3 çocuk tarafından yapıldığı bilgisi ulaştı. Çocukların yaptığı bilgisine nereden ulaşmışlar? Çünkü bu işaretler çocukların boyuna göre yazılmış. Sadece Alevilere yönelik değil, diğer vatandaşlara ait evlere de bu işaretler yapılmış. Olayı büyütmenin çok doğru olduğunu düşünmüyorum. Tabi ki araştırmalarımız 3 gündür devam ediyor ve sürecek.”

• Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın 6 Mart 2012 günü basına yaptığı açıklama,

“Adıyaman’da 25 evin kapısına işaretlemeler yapılmış. Bu evler çoğunlukla Alevi vatandaşımızın evi. Ama bunların içinde bir kaç tane de Alevi olmayanların evine de işaretlemeler yapılmış. Ancak burada dikkat çekici olan şudur; bir CHP milletvekili çıkıyor, daha ilk anda olayın boyutları ortaya çıkmadan 200 evin kapasının işaretlendiğini iddia ediyor. CHP’li milletvekilleri meseleyi abartarak, farklı yerlere çekerek adeta buradan bir kışkırtma üretmek için ellerinden geleni yapıyor. Cumhuriyet Hayal Partisi dedim ye, hayallerinin sınırı yok. Meseleyi aldılar Kahramanmaraş, Çorum, Sivas olaylarına kadar götürdüler. Aynı şekilde medya, böyle hassas bir konuyu farklı yerlere çekerek bilerek veya bilmeyerek hassasiyetleri kaşıyor. Bu sorumlu bir davranış değildir. Olay daha soruşturma aşamasındayken, olayın boyutları netleşmeden, tüm Türkiye’deki Alevi vatandaşları galeyana getirecek, rahatsız edecek bir tutum sergilemek sorumsuzluktur, tahriktir, provokasyondur. Biz belli bir kesimin, belli bir inancın, belli bir etnik unsurun iktidarı değiliz. Biz bu ülkedeki 75 milyonun iktidarıyız. Hepsinin hakkını, hukukunu, güvenliğini korumak bizim görevimiz. Şundan herkes emin olsun, böyle bir hadisenin önünde, bunların karşısına ilk önce biz dururuz. Bu ülkede ayrımcılığın karşısında dimdik durduğumuz gibi, bu tür tahrik ve kışkırtmaların karşısında dimdik dururuz. Bu olayın da üzerine karalılıkla gidiyoruz. İnşallah kısa sürede mesele tüm boyutlarıyla aydınlanacaktır.”

Sonuç olarak iddialar:

- İşaretlemeleri çocuklar yaptı.

- Alevilere ait olmayan evler de işaretlenmiş, bu olay Alevilere yönelik değil.

- CHP’liler meseleyi abartıyor, kışkırtma yapılıyor.

- Adıyaman’da olmayan bir Alevi-Sünni kamplaşması yaratılmaya çalışılıyor.

HEYETİN YAPTIĞI TESPİTLER

A) OLAY YERİNE İLİŞKİN TESPİTLER

1. Evlerde halen izleri olan işaretlemeler emniyet güçlerinin tavsiyesi ile birçok evde silinmiş. Bazı evlerde ise silinme girişimleri işaretleri daha belirgin hale getirmiş. Tespit edilebilecek derecede izler fotoğraflandı. Deforme edilmiş bu şekli ile çeşitli çizgiler mevcut.

2. İşaretlemeler evin sokağa bakan kısımlarından ziyade kapı girişlerine yakın yerlerde yapılmış. Bahçelerin içine girildiği görülüyor. Bazı evlerde işaretler yarım metreye yakın bir alanı kapsıyor, bazılarında ise 5-10 cm büyüklüğünde.

3. İşaretlemeler dışında mahallede başka duvar yazıları ya da çizimlerle karşılaşılmadı.

4. İşaretlemelerin yapıldığı yerler mahalle arasında kalıyor, buralara bakan kameralar tespit edilmedi.

5. Ana cadde üzerinde Alevi ailelerin oturduğu işaretlenmiş bir binanın alt katında Alevi olmayan kiracılara ait internet kafe görüldü. İnternet kafenin rutin çalışan güvenlik kamerası doğrudan işaretlenmiş yere bakıyor. Ancak işletme sahipleri emniyette o gece kamerayı açmayı unuttukları beyanında bulunmuşlar. Buradan da görüntü elde edilememiş.

6. Olayın gerçekleştiği bölgede ziyaret sırasında ara sokaklarda polis araçlarının nöbet tuttuğu görüldü. Gece de ekip araçlarının sürekli devriye gezdiği belirtiliyor. Polis aracındaki memurların mahalledeki çocuklarla konuştuğu görüldü. Yine mahalle halkının ifadesine göre çocuklara polis tarafından çeşitli hediyeler vaat edilmiş, bu sayede çocuklardan bilgi alınmaya çalışıldığı belirtiliyor.

B) OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

1. İşaretleme yapılan Karapınar ve Yenimahalle muhtarlarının ifadelerine göre 46 ev işaretlenmiş. Bunlardan sadece bir tane ev Sünni birine ait, o kişi de sağır-dilsiz tek yaşayan biriymiş. Muhtarların ifadesine göre 45 hane halkı savcılığa evi işaretlendiği gerekçesi ile başvurmuş ve bu evlerin tümü Alevi ailelerin ikamet ettiği evler.

2. İşaretleme yapılan yerler ara sokaklarda olduğu için Mobese kamerası ya da başka herhangi bir güvenlik kamerası bulunmuyor. Olaya ilişkin görüntü alınabilecek konumda ana caddede 3 kamera tespit edilmiş, bu kameraların kayıtları emniyete iletilmiş. Emniyet tarafından görüntülere takılan herhangi bir tespit olmadığı belirtiliyor.

3. Bölgede yapılan ziyaretlerde işaretlenen evlerde ve civarda oturan halkın tedirginliğinin artarak sürdüğü görüldü. Emniyetten olaya ilişkin 2 haftadan fazla süredir bir açıklama olmaması, faillere ulaşıldığına dair bir ibare görülmemesi tedirginliği artıran faktör olarak halk tarafından dile getiriliyor.

4. Adıyaman’da toplumsal yapı katı bir Alevi-Sünni kamplaşması barındırmamasına, mezhepler arası evliliklerin diğer Alevi nüfusa sahip bölgelere göre daha sık rastlanmasına, Alevi ve Sünnilerin çeşitli akrabalık ve gelenek bağlarının çokluğuna rağmen bu işaretleme olayının her türlü başka provokasyonlara açık olduğu görülüyor.

5. İşaretleme olayının basına ve halka yansıması sonucunda Sünni dernek ve vakıflar ile kanaat önderleri Alevi halk ile birlikte bu olayı kınayan açıklamalarda bulunmuş. Yapılan görüşmelerde de Sünni halkın olayı telin ettiği görüldü. Alevi temsilci ve kanaat önderleri de bu durumdan memnuniyetlerini dile getirdi. Şehirde ortak tepki ifade eden bir basın açıklaması olaydan 1 hafta sonra gerçekleştirilmiş. Bu tepkinin olumlu etkisi görüşmelerde hissediliyor.

6. Tüm kardeşlik vurgularına rağmen işaretlenmiş bölgede yaşayan Alevi halk tedirgin. Halk arasında geceleri nöbet tutulduğu belirtildi.

7. Mahallede yapılan ziyaretler sonucu işaretleme vakası sonrası çıkabilecek olaylardan Sünni mahalle sakinlerinin de tedirgin olduğu tespiti yapıldı. Sünnilerin evlerinin de işaretlenmiş olduğu iddiası reddedilmesine rağmen mahallelerde çıkacak olaylardan tedirginlikler dile getirildi.

AYDINLATILMASI GEREKEN NOKTALAR

1. Resmi kaynaklardan işaretlemenin çocuklar tarafından yapılmış olduğu bilgisi verilmesine rağmen iki haftalık bir emniyet soruşturması sonucunda hiçbir şüpheli bulunamamış olması tedirginliği artırıyor. Soruşturmadan ortaya çıkan varsa somut verilerin halka açıklanması daha fazla geciktirilmemeli.

2. İşaretlemenin çocuklar tarafından yapılmış olduğu iddiası tedirgin olan halkta olayın önemsenmediği izlenimi oluşturmaktadır. Bu konunun hangi verilere dayanarak iddia edildiğinin aydınlatılması gerekmektedir.

3. Olay yerinden elde edilmiş ve emniyete teslim edilmiş kamera görüntülerinde faillere dair hiçbir iz bulunamaması şüphe uyandırmaktadır. İşaretlenen evlerden birinin giriş katında bulunan internet kafenin her gün kayıt yapan güvenlik kamerasının olay gecesi kapalı unutulması ayrıca şüphelere sebep olmaktadır.

4. Heyetin izlenimlerine göre Adıyaman Alevi ve Sünni toplulukların Türkiye genelinin üstünde iç içe geçmiş, bir arada yaşama kültürünün toplumsal taban bulmuş bir örneği. Adıyaman’da bugüne kadar Alevi ve Sünni topluluklar arasında ciddi bir olay kaydedilmemişken evlerin işaretlenmesi olayı akıllara siyasi arka planı olabilecek organize bir girişim ihtimalini getirmektedir. Böyle bir ihtimal soruşturma kapsamında göz önünde bulundurularak, olayın failleri olarak ortaya konacak kişilerin (çocuk ya da yetişkin) bu tarz ilişkileri de aydınlatılmaya muhtaçtır.

5. İşaretleme yapılmış mahallelerde olay öncesine ait herhangi bir duvar yazısı vs bulunmaması dikkat çekicidir. Sokak aralarında aynı gecede 45 evin işaretlenmesi ardından olaya dair hiçbir görgü tanığının ortaya çıkmaması ilginç bir durum oluşturmaktadır. Mahalledeki görüşmelerde sokaktan geçen bir aracın görüldüğünden bahsedilmektedir ancak resmi makamlarda ifade veren hiçbir görgü tanığı olmaması özellikle belirtilmektedir.

KANAAT ve ÖNERİLER

1. İşaretlemenin gerçekleştiği bölgede halk geceleri nöbet tuttuklarını, gündüzleri de endişe içinde olduklarını belirtmektedir. Emniyet soruşturmasının somut sonuçlara ulaşarak bunları bir an önce halkla paylaşması gerekmektedir.

2. Evlerin işaretlenmesi olayının çoklar tarafından yapılmış olduğu görüşünün tek dayanağı olarak işaretlerin yerden ortalama 60 cm yukarıda yani çocukların yapabileceği seviyede olduğu tespiti ortaya konmaktadır. İşaretlemeye maruz kalmış halk tarafından da bu tür yorumlar olayın baştan savılarak değerlendirildiği izlenimi oluşturmaktadır. Eğer olay mahalledeki çocukların işi ise bu tarz yanlış anlaşılmaları ortadan kaldıracak tek çözüm faillerin ortaya çıkarılmasıdır.

3. Adıyaman’da Alevi, Sünni, Türkmen, Kürt gibi çeşitli kimliklerin iç içe yaşadığı ve işaretleme olayının bu birlikteliği bozmaya yönelik bir provokasyon olduğu iddiasındaki görüş çeşitli defalar hem Alevi hem Sünni vatandaşlar tarafından dillendirilmiştir. Birlikte yaşama kültürünü bozacak etkenlerden biri olarak görülen işaretleme olayının hedefine ulaşmaması için resmi makamların olayın iç yüzünü aydınlatma ve failleri ortaya çıkarma sorumluluğu ortadadır.

Raporun Oluşumunda Yer Alan ve Altında İmzası Bulunan Sivil Toplum Kuruluşları:

- Ayrımcılığa Karşı Kadın Hakları Derneği

- Yüzleşme Derneği

- İlke İlim Kültür Dayanışma Derneği

- İHH İnsani Yardım Vakfı

- MAZLUMDER

- Başkent Kadın Platformu

- Adıyaman Gökkuşağı Derneği

İslam coğrafyasını yani Ortadoğu’yu, daha doğru bir ifadeyle insanlık tarihinin tüm zamanlarında ağırlık merkezi olma özelliğini korumuş bu topraklarda günümüzde yaşanmakta olan halk hareketlerini, anlamak isterken akla sadece komplo teorilerinin hâkim olması boşuna değil. Yüz-yüz elli yıldır hep gördüğümüz karşılaştığımız diplomatik oyunlar, siyasi pazarlıklar ve kirli alışverişlerdi, bu coğrafyanın siyasi tarihini oluşturan. Petrol satıp iktidar satın almak. Ama şimdi bir dönüşüm ihtimali karşımızda duruyor.

Dönüşüm, yeni bir oluşumun habercisi olabilir.

Ne yazık ki, yeni bir oyunun da…

Komplo dediğimiz teoriler, esasen diplomasinin argümanları olmak üzere hazırlanan alternatif senaryolardır. Kuşkusuz, bölge üzerine söz söylemek ve çıkarlarını tesis etmek isteyen tüm oyuncular çok ihtimalli düşünmeye devam edecek ve bizler de pek çok komplo hakkında konuşacağız. Önemli olan bunlar içerisinde bir veya bir kaçının provakatif vasıtalarla hayata geçirilme teşebbüslerine karşı teyakkuzda olabilmek. Bunu da ancak, Mısırlılar yapabilir. Halk ve yöneticiler… İktidar ve muhalefet… Toplu kalkışmalar demokrasinin tesisi için talepkar olmak manası taşıdığından elbette çok gerekli, önemsenmeli ve desteklenmeli.  Ne var ki halk hareketlerinin başı ve sonu kestirilemez. Tarih benzer taleplerin tam tersiyle sonuçlanan devrim teşebbüsleriyle dolu… Başlangıcı ve sonucu uyumlu, demokratik kurumların oluşumunu mümkün kılacak, sağduyulu davranışların tüm taraflara hâkim olmasını umalım.

Diğer taraftan da düşünelim.

Ortadoğu halklarını ayağa kaldıran neydi?

Yoksulluk, yoksunluk, yolsuzluk deniyor. Bunlar on yıllardır daima vardı. Başka sebepler de olduğu muhakkak. Son gelişmeler, Afrika’nın ve Ortadoğu’nun siyasi-sosyal yapısını değiştirecek yeni oluşumlara bakmak lazım. Özellikle Sudan’a… En yakın zamanlı olduğundan ve Mısır için hayati önem taşıyan Nil’i paylaştığı ülke olduğundan… Sudan’da güney ve kuzey ayrışması enerji kaynaklarının bölüşüm ve yönetimine ilişkin sorunlar içerisinde kuşkusuz en önemlisi Nil. Öyle ya Afrika ve Mısır Nil’in ürünü, eskiden beri söylendiği gibi… Ve günümüzde İsrail, Güney Sudan üzerindeki etkisi, baskı gücü sayesinde hem petrolün hem de Nil sularının paylaşımı pazarlıklarında en güçlü aktör olacak.

Denilebilir ki gerek Mübarek gerek Bin Ali İsrail ile iyi ilişkileri olan diktatörlerdi. Evet, öyleydi ama her diktatör gücünü korumak ister biraz zaafa uğrarsa varlığını devam ettiremeyeceğini bilir. Mübarek ve Bin Ali, İsrail’in Afrika’daki nüfuzunun artmasıyla güç kaybedeceklerdi. Bu nedenle Amerika ve İsrail’e ters düştüler. Ancak her iki ülkede de ordu bu iki müttefike yakınlığını devam ettirmekte. Her iki ülkede de Genelkurmay Başkanlarının isyancı halka yakın duruşunu dikkate aldığımız takdirde, buralarda yenilenmiş / yeniden biçimlendirilmiş birer askeri yönetimin eli kulağında diyebiliriz. En azından Amerika ve İsrail’in gönlünde yatan aslan bu…

Tüm dünyadan yükselen yorumlarda her iki ülkedeki İslamcı hareketlerin siyasi arenaya çekilmek istendiği açıkça görülüyor. Bu güne kadar şiddetle bastırılmış olan muhalefetin, siyasi kimlik kazanması ve demokratik muhalefeti oluşturması masum beklentiler olarak kabul edilebilir, hak verilebilir. Gönlümüzden geçen de hukuka uygun birer demokratik siyasi oluşum haline gelmeleri olabilir. Ancak Gazze’yi bu gün abluka altında yaşamaya mahkûm eden siyasi gelişmelerin başında Hamas’ın siyasi platforma çekilmesi olduğunu hatırlayalım. Tüm dünya onu seçimlere girmeye teşvik etmişti. Fakat seçimleri kazanınca terörist suçlamalarını yapmakta hiç tereddüt etmediler. Böylesi riyakâr bir davranışı tekrarlamamaları için bir neden yok.

Üstelik Mısır’ın bir askeri yönetimle Müslüman Kardeşler arasında bölüşülmesi, Sudan’daki, kaynakların paylaşımı pazarlıklarında İsrail ve Güney Sudan’ın elini kuvvetlendirecektir sadece. İsrailin arzu ettiği gibi sonuçlanırsa kaynak paylaşımı Kuzey Sudan ve Mısır büyük zarar görecektir. Mısır’ın Nil sularından faydalanma oranı % 60′a gerileyecektir.

Biliyoruz ki Amerika, Ortadoğu’da demokrasilerin varlığından rahatsız olacaktır. Hiç bir demokratik yönetim böyle bir anlaşmayı halkına izah edemez. Eski diktatörler bile…Bunu kabul ettirebilecek ancak yeni ve otoritesini dış kaynaklardan alacak bir askeri yönetimdir. Amerika ve İsrail’in söylemleri bunun tam tersi olsa da durum aynen böyle.

O halde bir komplo varsa bu oyunu bozabilecek tek şey Tunus ve Mısır halklarının, askeri müdahaleyi arzulamaktan uzak durmalarıdır. Bir güvenlik endişesi ile ordunun siyasi hayata karışmasını beklemek yerine muhalif gruplar kendi aralarında yol haritası belirleyerek iktidarı buna icbar etmeliler. Demokrasi tesisi zordur evet ama bir söz vardır herkesin bildiği, “zor, oyunu bozar”.

Dualarımız, Müslüman halkların müşkülü başarmaları, zoru gerçekleştirmeleri üzerine.

Allah yar ve yardımcıları olsun.

Berrin Sönmez – 04 02 2011

Berrin Sönmez

Yönetmen Nihal Tunç hakkında davetlileri kıyafetlerine göre değerlendiren ayrımcı muamelesi nedeniyle TRT genel müdürlüğü tarafından herhangi bir işlem yapılmış mıdır? TRT’ye konuk olabilmek için kadınların hangi kıyafet kurallarına uyması beklenmektedir?

Yapılan bu ayrımcılığı şiddetle kınıyoruz.

18.07.2010 Başbakanlık Dolmabahçe çalışma ofisinde saat 14:30’da Başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın  40 dakika süren açılış konuşmasıyla başlayan toplantı, 4,5 saat süren  katılımcıların konuşmaları ve arkasından başbakanın  1,5 saat süren değerlendirmesiyle saat 21:00 de son bulmuştur. Toplam olarak 6,5 saat süren bu toplantı sayın başbakanın açılım hakkındaki görüşlerini paylaşmak üzere başlattığı Dolmabahçe toplantılarının sonuncusu ve en uzunu olduğu söylenebilir. Diğer toplantılara kimlerle katılmıştı bilemiyorum ama başbakan bu toplantıya Nimet Çubukçu, Aliye Kavaf ve Beşir Atalay, Fatma Şahin, Öznur Çalık, Zeynep Karahan Uslu ve Salih Kapusuz’un yanı sıra kızı Sümeyye ile birlikte katıldı.

Açılış konuşmasında kadınların açılım konusunda ne kadar büyük öneme sahip olduklarını ve ülkede ki huzuru ancak kadınların bu işe sahip çıkmalarıyla mümkün olabileceğine vurgu yapan ve -pek çok erkek gibi maalesef- kadınları yüceltmenin ve övmenin yegane aracı kadınların analıkları, şefkat ve merhamet özellikleri olduğu düşüncesiyle övgülerde bulundu. Katılımcılar sadece analığımızla değil daha pek çok konuda övgüyü hak ettiğimiz, duygusal özelliklerimiz yanında aklımızla da övülmeyi beklediğimizi dile getirmekte çekince duymadık. Sayın başbakan bu eleştiriye “kadınların aklından şüphe duyanın aklından şüphe duyarım”  diyerek cevapladı.

Sayın Başbakan tüm toplantı boyunca hiç yerinden kalkmadan konuşmaları büyük bir dikkatle ve tek-tek notlar alarak dinledi. Gösterdiği bu performans katılımcılardan özellikle toplantının ilerleyen zamanlarına doğru takdirle karşılandı ve teşekkür edildi. Hatta katılımcılardan birisi süre kısıtlaması olmadan devam eden konuşmalardan dolayı –muhtemelen kendisine sıra gelmeyeceği endişesiyle- başbakandan süre sınırlaması koymasını talep etti ama başbakan böyle bir şey yapmayacağını yaparsa sonradan konuşanlara haksızlık olacağını tabii birde sayın başbakan bizi konuşturmadı eleştirisiyle muhatap olmak istemediğini dile getirdi, takdiri konuşmacıların kendisine bıraktı.

Açılıma tüm kadın örgütleri destek verdiklerini, kesintiye uğramadan yapılması gerekenlerin yapılmasını üzerlerine düşen görevi seve-seve yerine getireceklerini dile getirdiler.  Genel olarak sayın başbakan konuşmalar sırasında konuşmalara müdahale etmedi sadece dinledi ve not aldı. Sadece iki konuşmacının konuşması arasına girerek cevap verme ihtiyacı hissetti. Genel olarak kadının istihdamının arttırılması, ana dilde eğitim konuları dile getirildi. Siyasette kadına kota uygulanması, sığınma evleri konusu, bürokrasideki kadın sayısının azlığı hatırlatıldı hiç kadın valimizin olmamasının rahatsız edici değil mi? Diye soruldu. Sayın başbakan valilik ve kaymakamlık sınavlarına kadınların ilgi duymadığını sınavlara katılacak kişilerde ayrımcılık uygulanmadığını dile getirdi.

Saat 19:20’ye geldiğinde son konuşmacı olarak bir arkadaşa söz verdi ama onun arkasından 3 kişi daha konuşmak istedi son konuşmacı dediği için kalan 3 arkadaşımıza söz verilmedi. Toplantı çok uzamıştı ama bu arkadaşlarımıza da söz verilebilirdi. Arkadaşın bir tanesi benim yanımda oturuyordu ve konuşma isteğini toplantının daha başında benimle birlikte dile getirmişti ve sıra gelir diye toplantının sonuna kadar bekledi hatta uçağını da kaçırdı ama maalesef konuşamadı. Gerçi sayın vekiller uçakların tehir edilmesi konusunda talepte bulunanlara yardımcı oldular.

Sayın başbakan 19:40’da konuşmaların değerlendirmesine geçti. Dikkati ve %90’a varan cevap performansı gerçekten mükemmeldi. İtiraf etmek gerekir ki gerçekten zeki bir adam ve kendisine söylenen hiçbir eleştiriyi ve soruyu cevapsız bırakmadı. Benim sorum hariç. Başörtüsü konusunda yapılan yanlışlar yapılmasaydı pek çok şey daha kolay halledilirdi dedim. Bu konuda yapılan her yanlış çözümü biraz da imkansızlaştırıyor dedim. Diğer kadın örgütlerine kadın hakları konusunda gösterdiğiniz birliktelik ve desteği başörtüsü konusunda niye göstermiyorsunuz? Diyerek kadınları suçladı.  Açılım konusunda ileri sürülen çözüm önerilerinin, dile getirilen sıkıntıları tamamen kabul etmesini beklemiyorduk ama en azından bu kadar net ifadeyle şimdiye kadar ne yaptıysak bundan sonrada onu yapmaya devam edeceğiz anlamına gelen bir ifadede beklemiyordum. Yani sayın başbakan kesin ifadeler yerine açık kapılar bırakarak, yaşanan sıkıntılar için savunma refleksi yerine “bu yüzden buradayız birinci ağızdan duymak ve kendimizi anlatmak için, sizin yaşadıklarınızın yanı sıra bizim bildiklerimiz de var tüm bu bilgileri harmanlayarak en doğrusuna ulaşmaya çalışıyoruz” türü bir yaklaşımla orada bulunan tüm kadınların gönlünü fethedebilirdi.

Kadınların kadın erkek eşitliği derken ifade etmeye çalıştıkları şeyin biyolojik eşitlik olmadığını onu kastedmediklerini sayın başbakana nasıl izah edilir bilemiyorum. Ayrıca kota konusunda yasal zorunluluk olarak illaki o kadar kadın aday olacakta işi ehline vermek, hak etmek gibi değerler nerde kaldı türünden bir yaklaşım ise ayrıca üzüntü vericiydi, Yani sayın başbakan zımmen %30 kadın kotası oldu vekillik yapacak özelliklerde o kadar kadın nerden bulacağız endişesini taşıyor maalesef.

Gerçekten büyük umutlarla girdiğimiz toplantıdan aynı umutla çıktığımızı söyleyemem, lakin bir işe başlarken yapılan niyetin çok önemli olduğuna inanırım. Ve eyer bir işin niyeti hayırlıysa akıbetinin de hayırlı olacağını düşünürüm. Her ne kadar getirilen eleştiri ve sorulara aldığımız cevaplar bizleri tatmin etmediyse de ben sayın başbakanın bu toplantıda dile getirilen hiçbir konu ve öneriyi yabana atacağını düşünmüyorum. Yada düşünmek istemiyorum. 23.07.2010

Nesrin Semiz

Nedenleri ve nasılları şimdilik bir kenara bırakmalı. Çünkü demokrasiye giden yeni bır yol açma fırsatı çıktı karşımıza. Darbeyi yargılayabilmek, hukuku darp etmenin ciddi bir suç olduğunu yerleştirecekti zihinlere. Yani ülke tarihinde demokrasiye bizi götürecek olan patikayı genişletip güvenli bir asfalta dönüştürecekti. Başaramadık.  Şimdi karşımıza gelen fırsat patikayı iyi bir yola çevirmenin imkanını sunmuyor. Ancak yeni bir yol -geniş ve güvenli yolculuğa müsait olması sonraki gelişmelerle mümkün kılınabilecek bir yol- açma fırsatı sunuyor. Yıllar yılı pek çok fırsatı heba etmiş bir toplum olarak patikanın artık ihtiyaca cevap vermesinin imkânsızlığını yaşayarak öğrenmiş insanlar olarak bu yeni fırsatı iyi değerlendirmeliyiz. Onca yol kazası yaşadıktan sonra yeni bir yol açma fırsatını elimizin tersiyle itme lüksümüz yok. Öyle çok kazada öylesine kirlendik ki temizlenmeden hayata devamın mümkünü yok.

Hukuk yoluyla hak arama imkânlarından mahrum bırakıldık. Darbe hukuku arınmayı engelledi. Sistemi arındırmanın tek yolu artık kendimizi temizlemek… Mevcut anayasa değişiklik paketi eksiklerine ve kusurlarına rağmen hem birey hem de toplum olarak kirlerimizden/ kirlilerimizden kurtarabilirdi. Eğer referandum tarihi 12 Eylülden birkaç gün önce olsaydı, yıkanabilirdik. Yıkanacaktık da… Hem kendimizi hem çamaşırlarımızı temizleyecektik. Yazık ki zamanlama arınmayı engelledi derken yeni bir virajda, eski bozuk patikamızda yine bir kaza gerçekleşti. Bir hukuk kazasıyla daha yüzleştik. Neyse bir kere daha uzuz atlattık. Az hasarlı kurtulduk… AYM’nin kararıyla yola devam etmemize engel olmadığını gördük. Bir gerçekle daha yüzleştik. Eski yolu tamir etmenin imkânsızlığı açıkça çıktı ortaya. AYM’nin kararıyla gördük ki, yapılacak referandum sayesinde biz ancak yeni bir yol açma kararına ulaşabiliriz. Eski patikayı kullanılmaz kılacak, güzel bir yol…

“Yaşam özgürlüktür” ve “demokrasilerde çareler tükenmez” klişelerine bir kez daha sarılmak durumundayız. Hayatta olduğumuz sürece iyiye ve güzele ulaşma arayışı sürecek madem… Sınırlı da olsa bir takım haklarımız var madem… Yeni haklara ulaşabilmenin tek yolu mevcut hakları iyi değerlendirmek madem… Öyleyse arınmak ve daha iyi bir yol açmak için yapılacak tek şey kaldı geriye: Kirlileri çöpe atmak.

12 Eylülde referandum sandığına gidip “evet” mührünü basmak, tüm darbelerin tüm kirlerini değilse de darbe zihniyetinin hakimiyetini, kaldırıp çöpe atmak olacaktır.       

Berrin Sönmez